11.02.2018

Nie rozliczysz VAT-u od faktury wykreślonego kontrahenta

Od początku 2017 roku można zaobserwować drastyczną zmianę w podejściu fiskusa do statusu podatnika VAT. Stanowi to element walki z nadużyciami podatkowymi (w tym karuzelami VAT). Urzędy Skarbowe masowo wykreślają podatników z rejestru VAT. Obok podmiotów faktycznie martwych i nieaktywnych, dotyka to również normalnie funkcjonujących przedsiębiorców, którzy zapomnieli wywiązać się z jakiegoś obowiązku np. nie złożyli deklaracji albo nie odebrali korespondencji z Urzędu Skarbowego.

Powyższe stwarza ogromne ryzyko dla całego obrotu gospodarczego. Winne temu są przepisy które nie przewidują obowiązku powiadamiania podmiotu wykreślonego o fakcie jego wykreślenia. Nieświadomi niczego wykreśleni podatnicy nadal wystawiają faktury. Tracą jednak prawo do rozliczania VAT i narażają na podobne skutki swoich kontrahentów.

Jakie są skutki wykreślenia podmiotu z rejestru VAT?

Urzędy skarbowe nie traktują takiego przedsiębiorcy jako podatnika. Wobec tego przyjmują, że nie ma on prawa do odliczania podatku naliczonego.

Jakie są skutki wykreślenia podmiotu z rejestru VAT dla jego kontrahentów?

Powstaje istotne ryzyko zakwestionowania przez fiskusa odliczenia podatku VAT od transakcji dokonanej z takim podmiotem, udokumentowanej fakturą wystawioną już po wykreśleniu go z rejestru podatników VAT. Fiskus wykazuje tendencję do nadużywania w tym zakresie interpretacji przepisów w postaci uznawania takiego wykreślonego podatnika za „podmiot nieistniejący” w rozumieniu art. 88 ust. 3a pkt 1 lit. a ustawy o VAT. Upraszczając – w takim toku rozumowania, zdaniem fiskusa nie odliczymy VAT-u z faktury wystawionej przez wykreślonego podatnika. Kupiłeś towar od takiego podatnika? Możesz w wyniku kontroli utracić prawo do odliczenia VAT z takiej faktury.

Pomocą w tym zakresie służy orzecznictwo sądów UE. W świetle wybranych orzeczeń, nic nie stoi na przeszkodzie, aby odliczyć podatek naliczony z faktury wystawionej przez wykreślonego z rejestru podatników VAT kontrahenta, o ile (1) kontrahent ten faktycznie istnieje, (2) faktura VAT odzwierciedla przebieg rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, (3) podatnik był w dobrej wierze i zachował należytą staranność. W wyroku z dnia 22.12.2010 r. w sprawie C-438/09 ETS potwierdził iż sam fakt braku rejestracji kontrahenta dla potrzeb VAT, w sytuacji, gdy nie ma wątpliwości co do faktycznego wykonania usługi lub dostawy towaru, nie może stanowić podstawy do ograniczenia prawa do odliczenia VAT naliczonego.

Ryzyko nadal jednak istnieje a przedsiębiorcy są tego nieświadomi.

Jak zatem chronić się przed utratą prawa do odliczenia VAT?

  • Weryfikować kontrahentów na stronie https://ppuslugi.mf.gov.pl/_/#1.
  • Wprowadzić procedurę typu compliance związaną z początkową oraz okresową weryfikacją kontrahentów.

Pełna (szersza) treść wpisu dostępna jest na blogu ‘Karuzele VAT’ (http://www.karuzele-vat.pl).