07.09.2018

Mobbing obciąża pracodawcę

W każdej firmie może zdarzyć się sytuacja, że jeden lub kilku pracowników jest nękanych, szykanowanych lub wyśmiewanych. Takie zachowanie może skutecznie utrudnić życie i spowodować niechęć do pracy, co przekłada się nie tylko na niższą efektywność pracownika, ale także wywiera negatywny wpływ na jego zdrowie psychiczne, a najczęściej kończy się zmianą miejsca pracy.

Z Kodeksu Pracy wprost wynika, iż to pracodawca ma obowiązek przeciwdziałać mobbingowi i to on ponosi odpowiedzialność wobec pracownika, który doznał mobbingu.

 Aby można było mówić o mobbingu, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt I PK 165/13 orzekł, że muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

  • zachowanie dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi,
  • polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika,
  • wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej,
  • powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika,
  • powodujące izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.

Kto jest odpowiedzialny za mobbing?

Za mobbing odpowiada pracodawca, takie stanowisko przyjął Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 28 lutego 2014 r. sygn. akt III APa 2/14, twierdząc, że roszczenia odszkodowawcze związane z mobbingiem powinny być dochodzone przez pracownika wyłącznie od pracodawcy. Za taką odpowiedzialnością przemawia art. 430 k.c., który normuje kwestię odpowiedzialności zwierzchnika za szkodę wyrządzoną innej osobie przez podwładnego przy wykonywaniu czynności, którą mu powierzono. Jeśli to inny pracownik jest winny mobbingowi, pracodawcy przysługuje wówczas prawo do wystąpienia z roszczeniem regresowym wobec osoby, która mobbingu się dopuściła.

Czy pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności?

Pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez spełnienie obowiązku nałożonego przepisami Kodeksu pracy, a mianowicie obowiązku przeciwdziałania mobbingowi. Zdaniem Sądu Najwyższego (wyrok z dnia 3 sierpnia 2011 r. sygn. akt I PK 35/11) „obowiązek przeciwdziałania mobbingowi polega na starannym działaniu. Pracodawca powinien w związku z tym przeciwdziałać mobbingowi w szczególności przez szkolenie pracowników, informowanie o niebezpieczeństwie i konsekwencjach mobbingu, czy przez stosowanie procedur, które umożliwią wykrycie i zakończenie tego zjawiska. Jeśli w postępowaniu mającym za przedmiot odpowiedzialność pracodawcy z tytułu mobbingu wykaże on, że podjął realne działania mające na celu przeciwdziałanie mobbingowi i oceniając je z obiektywnego punktu widzenia da się potwierdzić ich potencjalną skuteczność, pracodawca może uwolnić się od odpowiedzialności.”.

Przytoczony fragment orzeczenia Sądu Najwyższego pokazuje jak istotne jest wprowadzenie wewnętrznych procedur antymobbingowych w ramach wewnętrznego systemu compliance przedsiębiorstwa. Takie procedury uświadamiają pracowników na temat zjawiska oraz ułatwiają wykrycie naruszeń. Mimo starań, pracodawca nie zawsze ma wpływ na działania swoich pracowników, wobec czego przyjęcie procedur antymobbingowych może uwolnić go od odpowiedzialności względem pracownika i przerzucić odpowiedzialność w całości na bezpośredniego sprawcę mobbingu.

Zachęcamy zatem firmy zatrudniające pracowników do potraktowania ww. kwestii w sposób poważny oraz opracowania i wdrożenia regulacji antymobbingowych we własnej strukturze. Kancelaria służy pomocą w tym zakresie.