Zakres faktoringu (cesji)

01.02.2018

Faktoring a odsetki

Skutkiem prawnym faktoringu jest przejście na faktora (cesjonariusza) z mocy prawa nie tylko samej wierzytelności, ale także roszczenia o zaległe odsetki wobec dłużnika (kontrahenta faktoranta). Okoliczność ta jest bezdyskusyjna, wynika bowiem wprost z art. 509 § 2 KC tj. z przepisu dotyczącego przelewu wierzytelności.

Faktor nabywa prawa do odsetek w takim samym zakresie w jakim przysługiwało ono faktorantowi (cedentowi) od dłużnika. Jeżeli zatem np. firma X sprzedająca rowery, w swoich relacjach z kontrahentami stosowała odsetki ustawowe za opóźnienie, to takich właśnie odsetek będzie mógł żądać faktor od dłużnika (firmy która nabywa rowery od faktoranta). Jeżeli strony będą stosowały odsetki o których mowa w ustawie z dnia 8 marca 2013 r. o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, to w relacji faktor – dłużnik znajdą zastosowanie te odsetki (które są korzystniejsze dla faktora, a mniej korzystne dla dłużnika). Nie może jednak zaistnieć sytuacja odwrotna – iż w relacji faktorant – kontrahent występowały odsetki ustawowe za opóźnienie, a w wyniku faktoringu (cesji) w relacji faktor – kontrahent będą występowały odsetki za opóźnienie w transakcjach handlowych w stosunku do tej samej wierzytelności. Faktor wstępuje bowiem w miejsce faktoranta stając się wierzycielem na takich samych prawach. Ponadto, wynika to z zasady braku możliwości pogorszenia sytuacji prawnej dłużnika na skutek cesji.

Strony umowy faktoringowej mają możliwość wyłączenia odsetek z zakresu cesji, względniej modyfikacji w innym zakresie (np. poprzez ograniczenie wysokości odsetek). Nie będzie to jednak w interesie faktora, stąd tego typu zapisy i wyłączenia są rzadko stosowane w relacji faktor-faktorant. Pewnym ograniczeniem w zakresie cesji odsetek mogą być zapisy zawiadomienia o cesji stosowane przez podmioty o silnej pozycji na rynku (zwłaszcza duże sieci handlowe) – pisałem o tym przy okazji artykułu poświęconego zawiadomieniu o cesji (ZOBACZ WPIS). Odpowiednie zastrzeżenie zawarte w dokumencie zawiadomienia o cesji może skutkować wyłączeniem spod zakresu cesji odsetek w całości albo w części. Sytuacja taka jest niekorzystna dla firm faktoringowych, które roszczenia odsetkowe muszą bowiem wówczas egzekwować od faktorantów na zasadach przewidzianych w umowie faktoringowej. Tracą tym samym jednego współdłużnika.

Odmiennym zagadnieniem są natomiast odsetki występujące w relacji faktor – faktorant. Mogą, ale nie muszą one odpowiadać odsetkom w relacji faktor – kontrahent (dłużnik). W tym zakresie, górną granicę stanowi zapis art. 359 §21 kodeksu cywilnego przewidujący odsetki maksymalne na poziomie dwukrotności odsetek ustawowych (tj. 10% od dnia 1.01.2016 r. zgodnie z obwieszczeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 7.01.2016 r. w sprawie wysokości odsetek ustawowych).

Ten wpis jest fragmentem cyklu artykułów skategoryzowanych jako „zakres faktoringu (cesji)”.