Zmiany przepisów

22.08.2019

Biała Lista Podatników VAT a Faktoring

W kwietniu pisaliśmy o nowelizacji wprowadzającej wykaz podatników (przedsiębiorców) wraz z numerami rachunków bankowych i konsekwencjach zapłaty za faktury na rachunek nie uwzględniony w wykazie (tzw. Biała Lista podatników VAT). Dzisiaj o tej zmianie możemy napisać już więcej, tym bardziej że przepisy wchodzą w życie już dnia 1 września 2019 roku.

# BIAŁA LISTA (WYKAZ)

Tego dnia zacznie działać tzw. Biała Lista podatników VAT, czyli wykaz informacji o podatnikach VAT prowadzony na stronie internetowej Ministerstwa Finansów oraz w CEIDG. Zastąpi dotychczas funkcjonujące listy podatników: zarejestrowanych niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT.

W Wykazie firma sprawdzi:

  • czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT;
  • czy kontrahentowi odmówiono rejestracji, wykreślono go z rejestru lub przywrócono zarejestrowanie jako podatnika VAT;
  • numer rachunku bankowego kontrahenta, na jaki powinna zostać wykonana płatność za fakturę VAT celem uwolnienia się od odpowiedzialności za nieodprowadzony przez kontrahenta podatek VAT.

Informacje zamieszczone w wykazie będzie można wyszukiwać wg NIP / REGON / numeru rachunku bankowego lub nazwy firmy.

# CZĘSTOTLIWOŚĆ

Dane podatników będą aktualizowane raz na dobę co oznacza że do czasu wdrożenia we własnej firmie (w tym bakowości elektronicznej) automatycznego sprawdzania rachunku w Wykazie, takiej weryfikacji powinno dokonywać się przed każdym przelewem, względnie okresowo / wyrywkowo (wszystko zależy oczywiście od wielkości przedsiębiorstwa, jego możliwości i systemów księgowych).

# SANKCJE

Sankcje zaczną obowiązywać dnia 1 stycznia 2020 r. ale już teraz należy się z nimi liczyć. Jeżeli przedsiębiorca od tego dnia zapłaci za fakturę kwotę powyżej 15 tysięcy zł na inny rachunek bankowy, niż podany w wykazie, wówczas:

  • nie będzie miał możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty w tej części, w jakiej płatność przekracza kwotę 15 tysięcy zł (bez względu na liczbę wykonanych przelewów);
  • będzie ponosił ryzyko odpowiedzialności solidarnej ze swoim kontrahentem za zaległości podatkowe, jeśli nie zapłaci on należnego podatku VAT od transakcji.

# PRZELEW SPLIT PAYMENT

Od odpowiedzialności uwalnia zapłata za fakturę VAT przelewem typu Split Payment, co niestety w połączeniu z inną nowelizacją ustawy o VAT (rozszerzenie obowiązkowego Split Payment o nowe towary i usługi od 1.11.2019 r.) może doprowadzić do zwiększenia ilości przelewów wykonywanych w Mechanizmie Podzielonej Płatności.

# PRZELEW NA ZŁE KONTO

W przypadku omyłkowego przelewu na konto nie wskazane w Wykazie od sankcji można uwolnić się w ciągu 3 dni od zrobienia przelewu informując o tym Naczelnika Urzędu Skarbowego właściwego dla sprzedawcy.

# CESJA WIERZYTELNOŚCI / FAKTORING

Problemy związane z wpływem nowelizacji na branżę faktoringową opisaliśmy szczegółowo W TYM ARTYKULE. Większość sygnalizowanych tam problemów dla branży faktoringowej nadal nie została jednoznacznie rozstrzygnięta. Cały czas trwają konsultacje branży z przedstawicielami Ministerstwa Finansów. Liczymy na to że na X Międzynarodowym Kongresie Faktoringu (19.09.2019 r.) w ramach panelu dyskusyjnego „Ofensywa ustawodawcza w Polsce i w Europie – szansa czy zagrożenie?” uzyskamy część odpowiedzi na nadal istniejące wątpliwości dotyczące m.in. rachunków cesyjnych / technicznych  / wirtualnych / escrow – w ich zakresie bowiem powstają największe problemy związane z brakiem publikowania w Wykazie i związanym z tym potencjalnym przerzuceniem się przez dłużnika na zapłatę Split Payment albo w najgorszym wypadku – na rachunek wystawcy faktury (cedenta / faktoranta).

Zwracam również uwagę na to, iż Wykaz przy obecnej funkcjonalności daje możliwość sprawdzania danych na Białej Liście również „po numerze konta”. Ta sytuacja generuje ryzyko ujawnienia faktoringu cichego tam gdzie stosowany jest rachunek cesyjny faktora nie będący rachunkiem typu escrow. Jeśli bowiem odbiorca na cesji cichej weźmie FV i sprawdzi numer konta na niej wskazany w Wykazie, a numer ten jest rachunkiem cesyjnym faktora (a nie rachunkiem escrow albo rachunkiem zastrzeżonym prowadzonym dla faktoranta) – wówczas dowie się że dokonuje płatności w oparciu o cesję cichą.